بلاکچین چیست؟ دفترکل مشترک را با مثال ساده بشناسیم
تاریخ انتشار: ۲۰ مهر ۱۴۰۵
یک پایگاه دادهٔ مشترک میان چند رایانه
بلاکچین نوعی پایگاه داده است که نسخه‌های آن میان رایانه‌های یک شبکه توزیع می‌شود. این رایانه‌ها که گره نام دارند، اطلاعات تازه را دریافت و طبق قواعد همان شبکه بررسی میکنند. برای نمونه، درخواست انتقال دارایی تنها زمانی وارد سابقهٔ مورد توافق می‌شود که قواعد لازم، مانند مجازبودن امضا و موجودی، تأیید شوند.
واژهٔ «بلوک» به بسته‌های داده اشاره دارد و «زنجیره» از آن‌جا می‌آید که هر بلوک با پیوند رمزنگاری‌شده به بلوک پیشین وابسته است. تغییر دادهٔ قدیمی بر پیوندهای بعدی اثر می‌گذارد و شبکه باید دربارهٔ زنجیرهٔ معتبر به توافق برسد.
چرا چند گره سابقه را نگه می‌دارند؟
در سامانهٔ متمرکز، یک نهاد میتواند پایگاه دادهٔ اصلی را اداره کند. در شبکهٔ بلاک‌چینی، مشارکت‌کنندگان نسخه‌های خود را نگه می‌دارند و با سازوکار اجماع دربارهٔ به‌روزرسانی‌ها توافق میکنند. جزئیات اجماع در شبکههای مختلف فرق دارد؛ بیتکوین و اتریوم از سازوکارهای یکسانی استفاده نمی‌کنند.
توزیع نسخه‌ها میتواند وابستگی به یک سرور یا مدیر واحد را کم کند، اما هزینه و پیچیدگی فنی دارد و خطا را ناممکن نمیکند. قرارداد هوشمندِ دارای اشکال، اطلاعات ورودی نادرست یا کلید سرقت‌شده همچنان ممکن است به نتیجهٔ ناخواسته منجر شود.
بلاکچین چه چیزی را ثابت نمیکند؟
ثبت‌شدن یک داده روی زنجیره نشان می‌دهد شبکه طبق قواعد خود آن را ثبت کرده است؛ بهتنهایی ثابت نمیکند محتوای دنیای واقعی آن درست، کامل یا قانونی است. اگر قیمت، هویت یا رویدادی از بیرون به قرارداد داده شود، کیفیت آن ورودی و نهاد تأمین‌کننده هم اهمیت دارد.
همچنین هر بلاک‌چینی الزاماً عمومی، بدون مجوز، ارزان یا مناسب هر کاربرد نیست. پیش از اتکا به یک محصول، نوع شبکه، نهادهای اداره‌کننده، امکان اصلاح یا توقف، هزینه و مدل امنیت آن را بررسی کنید.
نمودار ۹۰روزهٔ دارایی‌های مرتبط
بر پایهٔ قیمت‌های پایانی ثبت‌شده؛ برای تاریخچهٔ کامل و بازه‌های دیگر، صفحهٔ قیمت هر دارایی را ببینید.
قیمت بیتکوین در ۹۰ روز
پرسش‌های متداول
- آیا همهٔ بلاکچینها عمومی و بدون مدیر هستند؟
- خیر. طراحی شبکهها متفاوت است؛ برخی عمومیاند و برخی با دسترسی محدود یا ادارهٔ سازمانی کار میکنند.
- آیا دادهٔ بلاکچین همیشه درست است؟
- شبکه میتواند قواعد ثبت را اجرا کند، اما ثبت یک داده صحت ادعای بیرونی یا منبع ورودی آن را بهتنهایی تضمین نمیکند.
- آیا بیتکوین و اتریوم یک بلاکچین هستند؟
- خیر. اینها شبکههای جداگانه با قواعد، داراییها و سازوکارهای اجماع متفاوتاند.