شاخص قیمت مصرف‌کننده CPI چیست و چه چیزی را میسنجد؟
تاریخ انتشار: ۲۰ مهر ۱۴۰۵
شاخص قیمت مصرف‌کننده چه چیزی را دنبال میکند؟
شاخص قیمت مصرف‌کننده یا CPI، تغییر میانگین قیمت‌هایی را میسنجد که گروه تعریف‌شده‌ای از مصرف‌کنندگان برای یک سبد کالا و خدمات می‌پردازند. ادارهٔ آمار کار آمریکا (BLS) شاخص خود را برای مصرف‌کنندگان شهری و بر اساس سبد و روش آماری آن کشور محاسبه میکند.
CPI یک قیمت واحد یا هزینهٔ دقیق زندگی هر فرد نیست. عادت خرید، محل سکونت و ترکیب هزینهٔ هر خانوار می‌تواند با سبد آماری فرق داشته باشد؛ ازاین‌رو تجربهٔ شخصی ممکن است از تغییر شاخص بیشتر یا کمتر باشد.
درصد تغییر شاخص را درست بخوانیم
برای بیان تورم معمولاً درصد تغییر CPI در یک بازه گزارش می‌شود. تغییر ماهانه و تغییر دوازده‌ماهه دو مقایسهٔ متفاوت‌اند؛ همچنین برخی گزارش‌ها تعدیل فصلی دارند و برخی ندارند. پیش از مقایسه باید دوره، پوشش جمعیت، سبد و روش تعدیل را بخوانید.
افزایش شاخص یعنی سطح میانگین قیمت سبد تعریفشده نسبت به دورهٔ مبنا بالا رفته است؛ کمترشدن نرخ رشد به‌تنهایی به معنای ارزان‌شدن عمومی قیمتها نیست. ممکن است قیمتها همچنان بالا بروند اما آهسته‌تر از قبل.
CPI آمریکا با آمار ایران یکی نیست
سری CPI منتشرشده توسط BLS دربارهٔ ایالات متحده است. برای تحلیل تورم ایران باید به شاخص و روش منتشرشده از سوی مرجع آماری معتبر ایران و دورهٔ متناظر رجوع کرد. کنار هم گذاشتن اعداد دو کشور بدون توجه به سبد، واحد پول، جمعیت و روش محاسبه می‌تواند گمراه‌کننده باشد.
CPI گذشته تضمین نمی‌کند قیمت یک دارایی در آینده چگونه حرکت کند. این مطلب آموزشی است و نرخ روز یا پیش‌بینی تورم ارائه نمی‌کند.
نمودار ۹۰روزهٔ دارایی‌های مرتبط
بر پایهٔ قیمت‌های پایانی ثبت‌شده؛ برای تاریخچهٔ کامل و بازه‌های دیگر، صفحهٔ قیمت هر دارایی را ببینید.
قیمت دلار آمریکا در ۹۰ روز
پرسش‌های متداول
- آیا CPI هزینهٔ زندگی دقیق هر خانواده را نشان میدهد؟
- خیر. CPI تغییر قیمت یک سبد آماری را برای جامعهٔ تعریفشده میسنجد و ترکیب هزینهٔ هر خانوار ممکن است متفاوت باشد.
- آیا کاهش نرخ رشد CPI یعنی قیمتها پایین آمدهاند؟
- نه لزوماً. ممکن است سطح قیمتها همچنان بالا برود اما سرعت افزایش نسبت به دورهٔ قبل کمتر شده باشد.
- آیا CPI آمریکا شاخص تورم ایران است؟
- خیر. BLS شاخص ایالات متحده را با جمعیت و روش آماری خودش محاسبه میکند؛ برای ایران باید به آمار محلی معتبر مراجعه کرد.